De volledige middenbeuk van de onderdoorgang wordt in beslag genomen door een trappartij naar een nieuwe benedenverdieping. Om de middenbeuk en de westelijke zijbeuk heen is een glazen afscherming gepland die het museum tegen weer en wind, en 's nachts moet afsluiten. De oostelijke zijbeuk zou plaats moeten bieden aan de doorgaande fietsers, en aan voetgangers als het Rijksmuseum gesloten is. Dit biedt, met name bij de ingangen en op tijden dat er ook voetgangers zullen lopen te weinig ruimte voor zo’n drukke verbinding.

Dit en de volgende plaatjes zijn ontleend aan de website van het Rijksmuseum

Het artikel in de wijkkrant van de Vondelpark-Concertgebouwbuurt waarin een alternatief ontwerp voor de ingang van het Rijksmuseum wordt voorgesteld. (in pdf-formaat)

Op initiatief van het stadsdeel wordt een werkgroep in het leven geroepen die uitgaand van het VO gaat kijken in hoeverre de belangrijke verbinding die de onderdoorgang is, past binnen het VO. In de werkgroep zitten vertegenwoordigers van het Stadsdeel, de Fietsersbond, het Rijksmuseum en het Wijkcentrum Vondelpark-Concertgebouwbuurt.
Diverse varianten worden besproken. Van belang zijn de varianten 1A, 2C en 2C’.

Variant 1A
de toegangstrappen worden niet in, maar aan de zijkant van de onderdoorgang gerealiseerd. De onderdoorgang blijft vrijwel ongewijzigd.

Variant 2C
Trappartij over de volle breedte van de onderdoorgang. Fietsers en voetgangers in beide zijbeuken. Fietsers langs de ramen, voetgangers meer naar het midden.

Variant 2C’
Hetzelfde als 2C maar met enige extra ruimte in de middenbeuk voor doorgaande voetgangers doordat de liften anders geplaatst worden.
In de loop van het bestaan van de werkgroep is uit het voorlopig ontwerp de afsluiting met glas van ¾ van de onderdoorgang verdwenen. Waarschijnlijk omdat bouwwerken hoger dan 1 m niet zijn toegestaan in het bestemmingsplan. De consequenties van het schrappen van de glazen wand zijn niet uitgebreid besproken in de werkgroep.

De ontwerp-opties zoals beoordeeld door het Rijksmuseum. (powerpoint presentatie van het Rijksmuseum)

Er is geen eensluidend eindoordeel van de werkgroep: het Rijksmseum is van mening dat variant 2C een goede is. De vertegenwoordigers van het stadsdeel zien (verkeerskundig) het meest in variant 1A, maar omdat deze variant buiten de opdracht van de werkgroep valt opteren zij voor variant 2C’.

Fietsersbond en Wijkcentrum keuren varianten 2C en 2C’ af omdat ze voor de vele gebruikers te weinig ruimte overlaten, die bovendien niet veilig kan worden ingedeeld. Zij pleiten met klem voor een serieuze uitwerking van variant 1A.
Zie ook:

• de op- en aanmerkingen van de werkgroep Verkeer m.b.t. de ontwerpopties voor de onderdoorgang (in pdf-formaat)).
• de op- en aanmerkingen van de Fietsersbond m.b.t. de ontwerpopties voor de onderdoorgang. (in pdf-formaat)
• de op- en aanmerkingen van de ambtenaren van het stadsdeel mbt de ontwerpopties voor de onderdoorgang. (in pdf-formaat)

De stadsdeelraad neemt unaniem een motie aan waarin zij constateert dat variant 2C te weinig en onveilige ruimte voor passanten biedt, en dringt aan op onderzoek naar een variant die geen ruimte van de onderdoorgang zelf neemt.

Het Comité Red de Onderdoorgang organiseert een manifestatie bij de Onderdoorgang waar honderden mensen op af komen. Er worden bijna 10.000 handtekeningen van voorstanders van een onbelemmerde onderdoorgang aangeboden aan stadsdeelvoorzitter JC Hellendoorn en aan een vertegenwoordiger van het Rijksmuseum.

De niet erg geruststellende brief van Cruz & Ortiz over hun plannen met de onderdoorgang. (in pdf-formaat)

De niet erg geruststellende brief van staatssecretaris Van der Laan over haar rol in de kwestie van de onderdoorgang. (in pdf-formaat)

De visie van het Rijksmuseum volgens welke de onbelemmerde doorgang een ambitie is binnen de door het museum opgestelde “randvoorwaarden op het gebied van klimaat en beveiliging, logistiek, functionaliteit, esthetica, historische waarden.” (Volgens het stadsdeel moet de nieuwe entree een ambitie zijn binnen de randvoorwaarde van een onbelemmerde doorgang. Zie 28 januari hierboven.)

Het Rijksmuseum geeft een presentatie aan de commissie Openbare Ruimte & Verkeer van stadsdeel Oud Zuid. Er wordt niet nader ingegaan op een alternatief ontwerp, althans niet verder dan met de mededeling dat dit niet kan en niet wenselijk is… (lees het verslag).

Het stadsdeelbestuur geeft aan dat de presentatie niet afdoende inging op variant 1A en verzoekt het Rijksmuseum dit alsnog te doen. Het stadsdeel meldt dat ze (door onafhankelijke organen) zal laten uitzoeken wat de consequenties zijn van de voorkeursvariant 2C van het Rijksmuseum op het gebied van verkeer, stedenbouw en veiligheid.

De Werkgroep Verkeer vraagt de verkeerscommissie van het stadsdeel om een verkeerskundig advies over het ontwerp dat voor ligt.

Gemeenteraadslid van Oudenallen stelde op 17 december 2003 vragen over de onderdoorgang die op 17 april in het gemeenteblad onjuist worden beantwoord. Zonder enige verwijzing naar de motie van de deelraad wordt ten onrechte gesteld dat de presentatie van het Rijksmuseum tegemoet zou komen aan de wensen van het stadsdeel. Zie 20 april hieronder.

Comité Red de Onderdoorgang wijst de gemeente op de foutieve beantwoording en vraagt om opheldering en rechtzetting van de fouten in de beantwoording van de vragen van Van Oudenallen (cc. aan woordvoerders verkeer van stadsdeel Oud-Zuid). Zie ook 6 mei hieronder.

De voorzitter van de verkeerscommissie antwoordt dat het nog niet aan de orde is voor de verkeerscommissie om een verkeerskundig advies te geven. Dit omdat er nog overleg is over de preciese inrichting van de onderdoorgang en er nog geen uitgewerkt plan ligt.

Het dagelijks bestuur kondigt aan dat de presentatie van het Rijksmuseum op 10 maart 2004 onvoldoende was en dat een second opinion wordt gevraagd over variant 2C. Later blijkt uit gesprekken met ambtenaren dat hiermee toch nog (even) gewacht zal worden.

I.v.m. de foutieve beantwoording van vragen van Van Oudenallen. Deze correctie is tot op heden (5 juli 2004) nog niet in het gemeenteblad gepubliceerd.

Het comité schrijft een brief uit bezorgdheid:
bezorgdheid over

1. het verschil tussen wat in de stadsdeelkrant staat en wat ambtenaren vertellen,
2. of het rijksmuseum daadwerkelijk variant 1A aan het onderzoeken is, en
3. het nog niet corrigeren van de foutieve beantwoording van de vragen van Van Oudenallen. Naar aanleiding hiervan:

Het comité krijgt uitleg over wat er binnen de stadsdeel-organisatie gebeurd is tot nu toe, en krijgt te horen dat er gewerkt wordt aan een procedure, met toetsingscriteria voor variant 1A. Ook wordt gezegd dat het Comité enig geduld moet betrachten omdat er nu echt hard, en op hoog niveau, aan gewerkt wordt om het Rijksmuseum te bewegen tot serieuze studie naar variant 1A.

Comité levert haar visie op mogelijke toetsingscriteria.

Om nogmaals uitdrukking te geven aan de bezorgdheid over de gang van zaken en helderheid te krijgen over de uitgangspunten en inzet van het stadsdeel. Zie verslag.

Melding van het voornemen van het DB om een ‘Ruimtelijk afwegingskader voor de bouwplannen van het Rijksmuseum’ op te stellen, en van de intentie om dit in september door het Dagelijks Bestuur te doen vaststellen en oktober te doen bespreken in de verschillende raadscommissies.

Het deel van deze lezing over het Rijksmuseum gaat vreemd genoeg dieper in op het ontwerp voor de onderdoorgang dan de presentatie van 10 maart. Duidelijk wordt dat de architecten niet bezig zijn met een studie naar een variant à la 1A en ook niet van plan lijken te zijn dat te gaan doen. Het zou te zeer breken met zijn ontwerp, wordt gezegd. Het architectenbureau wacht op het stadsdeel dat met duidelijke wensen / randvoorwaarden moet komen. Zie verslag.

Er ligt nog steeds geen aanvraag voor een bouwvergunning van het Rijksmuseum. Wel is er overleg, op hoog niveau inmiddels, tussen museum, stadsdeel en VROM. Het aangekondigde Ruimtelijk afwegingskader voor de bouwplannen van het Rijksmuseum zal de preciese eisen van het stadsdeel aan het Rijksmuseum moeten verwoorden. De vraag is of dit afwegingskader voldoende duidelijk zal zijn en in hoeverre het rechtsgeldigheid heeft en meeweegt met de grote belangen die spelen.

In de Volkskrant en op AT5 wordt bericht over het afkeuren van het voorlopig ontwerp door het stadsdeel i.v.m. te weinig ruimte voor fietsers en voetgangers in de onderdoorgang (zie onder Nieuws / Archief). Gemeld wordt dat het stadsdeel Oud-Zuid bezig is met het opstellen van randvoorwaarden. Dat zal het aangekondigde ruimtelijke afwegingskader zijn. Wij zijn benieuwd.

Het dagelijks bestuur van Oud Zuid stuurt een brief aan de leden van de deelraad. De teneur van de brief is dat het Rijksmuseum zich coöperatiever moet opstellen en niet de neus moet ophalen voor de lokale overheid. Naar aanleiding van berichten in de pers hierover (de Volkskrant en Het Parool) stelt Mokum Mobiel vragen aan het college van B&W.

In een Nieuwsbrief publiceert het comité een concreet voorstel voor een nieuwe ingang voor het Nieuwe Rijksmuseum. Het voordeel is tweeledig: 1) de openbare ruimte in de onderdoorgang blijft geheel intact; 2) de ingang doet meer recht aan de oorspronkelijke opzet van het Rijksmuseum.

Eind augustus zou het comité nader ingelicht worden over de ontwikkelingen rond de bouwaanvraag van het Rijksmuseum. Die afspraak wordt afgezegd. Als reden wordt gegeven dat het stadsdeel alleen nog met niet-direct betrokkenen communiceert als het echt nodig is, en dan alleen via de hoogste ambtenaar (de stadsdeel-secretaris). Kennelijk zijn wij niet direct betrokken, kennelijk vindt men communciatie nu niet echt nodig.

Het comité besluit de vragen die ze heeft schriftelijk te richten aan het DB. Op 23 september komt het antwoord.
Vooral het laatste punt in de brief is onrustbarend: de eerdere toezegging om de onderdoorgang weer open te stellen als het bergbezinkbasin klaar is (volgens de planning in januari 2005) en het rijksmuseum nog niet begint met verbouwen wordt impliciet ingetrokken. De suggestie is dat dat niet zal kunnen omdat voor de sloop van delen van het hoofdgebouw een volledige afsluiting van de onderdoorgang nodig is. Maar dat dat nodig is, is nieuw en volgens ons is er nooit een sloopvergunning verleend waarin het exclusieve gebruik van de onderdoorgang is vergund!

We zijn ook ongerust over het feit dat de voor 6 oktober aangekondigde presentatie van het Wettelijke afwegingskader (zie 22 juni) is uitgesteld tot een nader te bepalen tijdstip…

Buurtorganisaties, de Fietsersbond en de SGOA (Stichting Gehandicapten Overleg Amsterdam) hebben een raadsadres aan het verantwoordelijk stadsdeel Amsterdam Oud-Zuid gestuurd om te pleiten voor acute verbetering van de omleidingsroutes. De fractie “Vereniging Oud Zuid” heeft inmiddels vragen gesteld.

Het stadsdeel Oud-Zuid beantwoordt de in het raadsadres gestelde vragen. (Er komt geen 1-richtingsverkeer op de Stadhouderskade; de onderdoorgang wordt niet tijdelijk opengesteld).

B&W beantwoordt vragen van Mokum Mobiel over een evt. bemoeienis van de centrale stad met de verbouwing van het Rijksmuseum. (B&W houden er zich buiten.)

Het Rijksmuseum laat via de Volkskrant weten haar ontwerp voor de onderdoorgang te hebben aangepast en te verwachten dat het stadsdeel daarmee akkoord zal gaan en dat men in februari aan het werk kan.

en laat via een persbericht weten dat het voorstel van het Rijksmuseum van 15 januari niet aan de orde is, evenmin als de termijn waarop het Rijksmuseum denkt de zaak te kunnen beklinken.

In een afgeladen buurtcentrum Lydia vond de presentatie plaats van “de Cuypersvariant” voor de onderdoorgang van het Rijksmuseum. Portefeuillehouder Laurien van den Hoven nodigde alle betrokkenen uit voor een publiek debat over de onderdoorgang. Het comité zal natuurlijk graag deelnemen aan een openbaar debat.

met een door het comité gevraagd amendement dat leidt tot een wijziging in het RAK (sectie 5.3, punt 4) dat uitsluit dat er een ingang in het weggedeelte van de onderdoorgang komt.